CIF Nedir? Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun Teslim Şekli

CIF ne demek?

CIF, İngilizce Cost, Insurance and Freight ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede "mal bedeli, sigorta ve navlun" olarak karşılanır. Incoterms 2020 kurallarından biridir ve C grubundadır. Kuralın yanına her zaman varış limanı yazılır: "CIF İzmir Alsancak Limanı, Incoterms® 2020" gibi.

Adı, fiyatın içinde neler olduğunu söyler: malın bedeli, varış limanına kadar deniz navlunu ve yolculuk için sigorta. Ancak adında olmayan bir şey vardır: risk. CIF'te satıcı masrafları varış limanına kadar üstlense de risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer. CIF'i doğru anlamanın anahtarı bu ayrımdır.

CIF'te iki kritik nokta neden önemlidir?

ICC'nin açıklama notları CIF için iki ayrı limanın önemli olduğunu vurgular:

1. Yükleme limanı, riskin geçtiği yerdir. Mal gemiye yüklendiğinde satıcı teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır. Gemi yolda fırtınaya yakalanır ve yük hasar görürse bu, alıcının riskidir.
2. Varış limanı, satıcının masraflarının bittiği yerdir. Satıcı taşıma sözleşmesini bu limana kadar yapar ve navlunu öder.

Sözleşmede genellikle yalnızca varış limanı yazıldığı için alıcılar zaman zaman riskin de orada geçtiğini düşünür. Yükleme limanı alıcı için özellikle önemliyse, örneğin hasarın hangi limanda oluştuğunu kanıtlamak gerekecekse, sözleşmede o liman da açıkça belirtilmelidir.

Satıcının masrafı varış limanında da sınırlıdır. ICC notlarına göre satıcı, taşıma sözleşmesi kapsamında varış limanındaki boşaltma masraflarını ödemişse, taraflar aksini kararlaştırmadıkça bu masrafı alıcıdan ayrıca talep edemez. Taşıma sözleşmesinde yer almayan boşaltma ve liman masrafları ise alıcıya aittir.

CIF'te sigorta yükümlülüğü nasıl işler?

CIF'i FOB ve CFR'den ayıran asıl özellik, satıcının sigorta yaptırma zorunluluğudur. Incoterms 2020'nin CIF kuralındaki sigorta maddesi şu çerçeveyi çizer:

Institute Cargo Clauses (C), yalnızca belirli olaylara karşı koruma sağlayan dar kapsamlı bir teminattır. ICC Academy bu teminatı, esas olarak taşıyan gemiye bir şey olmasından kaynaklanan kayıp ve hasarı karşılayan ve dökme yük ile emtia için daha uygun bir düzey olarak tarif eder. Hırsızlık, kötü elleçleme ya da ıslanma gibi riskler bu teminatta karşılanmayabilir. Mamul ürün taşıyan bir alıcı, satıcıdan daha geniş olan Institute Cargo Clauses (A) düzeyini talep etmeyi ya da kendi ek sigortasını yaptırmayı değerlendirmelidir. Poliçenin tam kapsamı sigorta şirketi ve poliçe şartlarına göre değiştiği için sigortacıyla teyit edilmelidir.

ICC notları bir istisnaya daha dikkat çeker: bazı varış ülkeleri sigortanın yerel bir sigortacıdan yaptırılmasını isteyebilir. Böyle bir durumda taraflar CIF yerine, sigortayı içermeyen CFR kuralını kullanmayı düşünebilir.

CIF'te gümrük işlemleri ve belgeler kimdedir?

Gümrük tarafında paylaşım nettir. Satıcı ihracat gümrük işlemlerini yapar ve masraflarını öder. Alıcı ise ithalat işlemlerinden, ithalat vergilerinden ve varsa üçüncü ülkelerden transit geçişe ilişkin işlemlerden sorumludur. Satıcının varış ülkesinde malı gümrükleme ya da vergi ödeme yükümlülüğü yoktur; bu beklenti varsa kural CIF değil, varış tarafını kapsayan D grubundan bir kural olmalıdır.

Belge tarafında satıcı, alıcıya olağan taşıma belgesini ve sigorta belgesini verir. Deniz taşımacılığında bu çoğunlukla konşimentodur. ICC kuralına göre bu belge alıcının malı varış limanında taşıyıcıdan talep etmesine imkân vermeli ve aksi kararlaştırılmadıkça malın yoldayken belgenin devri yoluyla satılabilmesine elverişli olmalıdır. Akreditifli satışlarda bu yapı, fatura, taşıma belgesi ve sigorta belgesinin bankaya tek bir belge seti olarak sunulmasını kolaylaştırır; setteki bilgilerin birbiriyle uyumlu olması bu yüzden özellikle önemlidir.

CIF ile CIP arasındaki fark nedir?

Incoterms 2020 ile gelen en önemli değişikliklerden biri bu ayrımdır. Önceki sürümde iki kuralda da asgari teminat aynıydı; 2020'de CIP daha geniş teminata taşındı. ICC, CIF'in ağırlıklı olarak deniz yoluyla emtia ticaretinde kullanıldığını belirterek bu kuralda (C) düzeyini varsayılan olarak korudu. Her iki kuralda da taraflar farklı bir düzeyde anlaşabilir.

ICC ayrıca malın gemiye yüklenmeden önce, örneğin bir konteyner terminalinde taşıyıcıya teslim edildiği durumlarda CIF yerine CIP'in uygun kural olduğunu belirtir. Aynı mantığın FOB tarafındaki karşılığını FOB sayfasında anlattık.

CIF ile CFR arasındaki fark nedir?

CFR (Cost and Freight, mal bedeli ve navlun) CIF'in sigortasız halidir. Teslim noktası, risk geçişi, navlun ve gümrük yükümlülükleri aynıdır. Tek fark, CFR'de satıcının sigorta yaptırma zorunluluğu bulunmamasıdır. Alıcının kendi sigorta anlaşması varsa, sigorta primini daha uygun bulabiliyorsa ya da varış ülkesi yerel sigorta istiyorsa CFR daha mantıklı olabilir.

CIF ithalatta nasıl değerlendirilir?

Türkiye'ye mal getiren bir ithalatçı açısından CIF'in pratik bir karşılığı vardır. Gümrük Kanunu'nun 27. maddesine göre ithal eşyasının Türkiye'deki giriş limanına veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri, fiyata dahil değilse gümrük kıymetine eklenir. CIF fiyatla alınmış bir malda bu giderler zaten fiyatın içindedir; FOB ile alınmış bir malda ise ithalatçı navlun ve sigortayı ayrıca belgelendirip beyana eklemek zorunda kalır. TÜİK de dış ticaret istatistiklerinde ithalat değerlerini CIF esasına göre derler.

Bir örnek: Varsayalım İzmir'deki bir yem üreticisi, Güney Amerika'dan dökme soya küspesini "CIF İzmir" şartıyla alıyor. Satıcı gemiyi ayarlar, navlunu öder ve (C) teminatlı sigortayı yaptırır. Gemi yükleme limanından ayrıldığı andan itibaren risk ithalatçıdadır; yolculukta bir hasar olursa ithalatçı, satıcının yaptırdığı poliçe üzerinden doğrudan sigortacıya başvurur. Mal İzmir'e ulaştığında boşaltma sonrası liman işlemleri, ithalat gümrüğü ve vergiler ithalatçıya aittir. Mal hemen serbest dolaşıma sokulmayacaksa antrepoda bekletilebilir.

CIF kullanırken sık yapılan hatalar nelerdir?

• Riskin varış limanında geçtiğini sanmak: Navlunu satıcı ödese de yolculuk riski alıcıdadır.
• Sigorta düzeyini kontrol etmemek: Asgari (C) teminatı mamul ürünlerdeki yaygın hasar türlerini karşılamayabilir.
• Poliçeyi teslim almamak: Hasar anında tazminat başvurusu için poliçe veya sertifika alıcının elinde olmalıdır.
• Konteyner yükünde CIF kullanmak: Terminal teslimli sevkiyatlarda CIP daha uygundur.
• Havayolu için CIF yazmak: Hava taşımacılığında CIF değil, CIP kullanılır.

Logvance'ta CIF ithalatı nasıl yönetilir?

Logvance, 2000'den beri taşımacılık, gümrük ve depolama süreçlerini birlikte yöneten bir lojistik şirketidir. CIF şartıyla alınan malda navlun ve sigorta satıcıdayken varış limanından sonrası alıcının sorumluluğundadır. Hizmetlerimiz arasında bu aşamalar için gümrükleme, antrepo ve saklama, deniz-hava-kara taşımacılığı ve depolama bulunur. Logvance WMS stok hareketlerini SKU, lot ve son kullanma tarihi bazında izler.

Varış limanından deponuza kadar olan süreci planlamak için deniz, hava ve kara taşımacılığı sayfamızı inceleyebilir, fiyat teklifi isteyebilirsiniz.