ETGB Nedir? Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi Ne Demek?

ETGB ne demek?

ETGB, Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi ifadesinin kısaltmasıdır. Ticaret Bakanlığı'nın Gümrük Rehberi ETGB'yi, hava ve kara yoluyla posta veya hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ve giden eşyanın gümrük işlemlerinde kullanılan, beyana ilişkin işlemlerin elektronik ortamda yürütüldüğü uygulama olarak tanımlar.

Güncel mevzuat metinlerinde aynı beyan basitleştirilmiş gümrük beyannamesi (BGB) adıyla geçer. Uygulamada iki ad birlikte kullanılır; örneğin Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün kılavuzuna göre ihracat BGB'si çıkış bildiriminde "ETGB" beyan tipi seçilerek gösterilir. Bu sayfada okuyucunun aradığı ad olduğu için ETGB diyoruz.

Beyanın yasal çerçevesi birkaç katmandan oluşur: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 225. maddesi, Gümrük Kanunu'nun bazı maddelerinin uygulanmasına ilişkin Karar'ın 126. maddesi, Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ ve Ticaret Bakanlığı'nın posta ve hızlı kargo taşımacılığına ilişkin genelgeleri.

ETGB'yi kim düzenler?

ETGB'yi gönderici ya da alıcı kendisi vermez. Gümrük Kanunu'nun 225. maddesi, posta ve hızlı kargo kapsamında gelen veya giden, miktarı ve değeri Cumhurbaşkanınca belirlenen eşyanın gümrük işlemlerinde posta idaresinin veya hızlı kargo şirketlerinin dolaylı temsilci olarak yetkilendirilebileceğini düzenler. Bakanlıktan bu yetkiyi alan firmalar mevzuatta "operatör" olarak anılır.

Dolaylı temsil, temsilcinin kendi adına ama başkası hesabına işlem yapması demektir. Yani ihracatçı firma beyannameyi doldurmaz; satış faturasını, ürün bilgilerini ve gönderi verisini operatöre iletir, beyanı operatör kendi sistemi üzerinden verir. Normal usulde ise beyan, eşya sahibi tarafından doğrudan ya da bir gümrük müşaviri aracılığıyla yapılır.

Bakanlığın Gümrük Rehberi bu modelin iki faydasını öne çıkarır: küçük ölçekli ihracatçıların gümrük beyanı maliyetini düşürmesi ve vergi iadesi süreçlerini kolaylaştırması. Satıcının işi buna karşın bitmez. Beyanın doğruluğu, operatöre iletilen fatura ve ürün verisinin doğruluğuna bağlıdır. Bu yüzden ürün tanımlarını, GTİP kodlarını ve fatura şablonunu bir kez düzgün kurmak, her gönderide aynı hatayı tekrarlamaktan çok daha ucuzdur.

ETGB ile e-ihracat ve mikro ihracat arasındaki ilişki nedir?

E-ihracat, yurt dışındaki bir müşteriye internet üzerinden yapılan satıştır; kendi e-ticaret sitesinden, yurt dışı pazaryerlerinden ya da sosyal kanallardan gelebilir. Bu siparişlerin çoğu tek bir paket veya birkaç koliden oluşur. Her biri için normal ihracat beyannamesi vermek hem zaman hem maliyet açısından sürdürülebilir değildir.

ETGB bu boşluğu doldurur. Küçük hacimli ve değeri belirli sınırların altında kalan gönderiler, hızlı kargo veya posta yoluyla basitleştirilmiş beyanla ihraç edilir. Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün kılavuzunda bu gönderiler mikro ihracat olarak anılır. Bu gönderiler gümrükte ihracat rejimiyle beyan edilir; kılavuza göre kapanmış ETGB'lere ait veriler, KDV iadesi işlemlerinde kullanılmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemine otomatik olarak bildirilir.

ETGB kapsamına giren gönderilerin ağırlık ve değer sınırları Cumhurbaşkanı kararı ve Bakanlık düzenlemeleriyle belirlenir ve zaman içinde değiştirilir. Bu yüzden limit yazmıyoruz; göndermeden önce güncel sınırları Ticaret Bakanlığı'nın duyurularından ya da çalıştığınız operatörden teyit edin. E-ihracatın depo ve taşıma tarafını e-ihracat lojistiği yazısında anlattık.

ETGB ile normal gümrük beyannamesi arasındaki fark nedir?

Gönderi sınırı aşıyorsa ya da ihracat bir teşvik veya özel kontrol gerektiriyorsa normal beyanname yoluna geçilir. Konteyner veya palet ihracatının işleyişini gümrükleme rehberimizde bulabilirsiniz.

ETGB ile ihracat süreci nasıl işler?

1. Sipariş ve fatura: Yurt dışındaki müşteri siparişi verir, satıcı faturayı düzenler. Eşyanın kıymeti, kargo ücreti hariç tutularak faturaya göre belirlenir.
2. Ürün bilgisi ve GTİP: Satıcı ürün tanımını, adedini ve gümrük tarife istatistik pozisyonunu (GTİP) hazırlar. KDV iadesi istenecekse tam GTİP gerekir.
3. Paketleme ve etiket: Paket hazırlanır, operatörün gönderi etiketi yapıştırılır, fatura pakete ve sisteme eklenir.
4. Operatöre teslim: Gönderi hızlı kargo firmasına veya posta idaresine teslim edilir; satıcı bilgileri operatörün sistemine aktarır.
5. Beyanın tescili: Operatör gönderiyi diğer taşıma senetleriyle birlikte ETGB olarak tescil eder.
6. Muayene ve çıkış: Gerekirse muayene yapılır; çıkış bildirimi onaylandığında beyan kapanır ve gönderi yurt dışına çıkar.
7. Kayıtların saklanması: Satıcı beyan numarasını, faturayı ve taşıma belgesini muhasebe ve KDV iadesi süreci için saklar.

Bir örnekle somutlaştıralım. Varsayalım İstanbul'daki bir takı markası kendi sitesinden Almanya'daki bir müşteriye iki kolye satıyor. Marka faturayı düzenler, ürünleri kutulayıp hızlı kargo firmasının etiketini yapıştırır ve fatura bilgilerini tam GTİP ile birlikte firmanın sistemine girer. Kargo firması bu paketi o günkü diğer gönderilerle birlikte tek bir ETGB'de beyan eder. Uçak kalkıp çıkış bildirimi onaylandığında beyan kapanır ve marka, bu satışı ihracat olarak kayıtlarına alır. Aynı marka aynı hafta Almanya'daki bir mağazaya 12 koli toptan ürün gönderecekse, gönderi ETGB sınırlarını aşabileceği için normal beyanname ve uluslararası nakliyat seçeneği de değerlendirilmelidir.

ETGB yurt dışından gelen gönderilerde de kullanılır mı?

Evet. Basitleştirilmiş beyan hem ihracatta hem ithalatta kullanılır. Yurt dışındaki bir siteden alışveriş yapan kişiye gelen paket ya da bir firmaya gelen numune, operatör tarafından basitleştirilmiş beyanla gümrükten geçirilir. İthalatta hangi eşyanın bu kapsamda beyan edilebileceği, uygulanacak muafiyet kodları ve vergilendirme usulü Bakanlık genelgeleriyle belirlenir. Ticaret Bakanlığı'nın 2022 tarihli genelgesi ile 2025 tarihli kılavuzu karşılaştırıldığında muafiyet sınırlarının değiştiği görülür; bu nedenle ithalat tarafında da güncel kuralları kontrol etmek gerekir.

ETGB'de sık yapılan hatalar nelerdir?

• Eksik GTİP girmek: Kılavuza göre teşvik, sübvansiyon veya parasal iade konusu olmayan eşya kısa tarife pozisyonu ve ayrı bir muafiyet koduyla beyan edilebilir, ancak bu şekilde verilen beyanlar KDV iadesinde kullanılamaz. İade planlanıyorsa tam GTİP baştan girilmelidir.
• Fatura ile beyanın uyuşmaması: Faturadaki ürün tanımı, adet ve tutar ile operatöre iletilen veri farklıysa gönderi muayeneye takılabilir.
• Aynı gün gönderilerini ayrı düşünmek: Genelgeye göre aynı gün içinde, göndericisi ve alıcısı aynı olan gönderiler bir bütün sayılır; toplam miktar ve kıymet birlikte değerlendirilir. Tek tek sınırın altında kalan paketler toplamda sınırı aşabilir.
• Pazaryeri bilgisini atlamak: Pazaryeri üzerinden yapılan satışlarda, bilgi biliniyorsa pazaryerinin unvanı ve vergi numarası beyana eklenir. Bilginin operatöre iletilmesi satıcının işidir.
• İadeyi plansız bırakmak: Yurt dışındaki müşterinin iade ettiği ürün Türkiye'ye döndüğünde ayrı bir gümrük işlemine konu olur. İade politikası belirlenirken bu adım hesaba katılmalıdır.
• Ürün kısıtlamasını kontrol etmemek: Bazı ürün grupları posta ve hızlı kargo yoluyla gönderilemez ya da ek belge gerektirir. Kozmetik, gıda takviyesi ve ilaç gibi kategorilerde hem Türkiye'nin hem varış ülkesinin kuralları önceden kontrol edilmelidir.

Paketin gümrük vergisini alıcının mı satıcının mı ödeyeceği ise ETGB'nin değil satış şartlarının konusudur. Bu ayrım için DDP ve DAP sayfalarına bakabilirsiniz.

Logvance'ta e-ihracat gönderileri nasıl hazırlanır?

Logvance, 2000'den beri depolama, sipariş hazırlama, paketleme ve uluslararası taşımacılığı birlikte yöneten bir lojistik şirketidir. İstanbul Ataşehir'deki depolarımız ve Almanya Neu-Ulm'daki depomuz aynı sistem ve ekiple çalışır. Sipariş hazırlamada doğruluk oranımız %99,95; Logvance WMS stok ve sipariş hareketlerini SKU, lot ve son kullanma tarihi bazında izler. Hizmetlerimiz arasında etiketleme, kutulama, uçak kargo, uluslararası nakliyat ve gümrükleme bulunur.

E-ihracat operasyonunuzu gümrükleme ve fulfillment hizmetlerimiz üzerinden birlikte planlayabilir, gönderi profilinize göre fiyat teklifi isteyebilirsiniz.