Çeki Listesi (Packing List) nedir?
Çeki listesi, bir sevkiyattaki eşyanın hangi kaplara, kolilere veya paletlere nasıl dağıtıldığını; her kabın içeriğini, adedini, net ve brüt ağırlığını ve ölçülerini gösteren belgedir. İngilizcede packing list olarak geçer. Fiyat içermez; gümrük muayenesinde, yükleme planında ve alıcının mal kabulünde kullanılır.
Diğer adları: Packing list · Paketleme listesi · Ambalaj listesi · Koli listesi
Çeki listesi ne demek?
Çeki listesi, İngilizcedeki packing list belgesinin Türkçe karşılığıdır. Adındaki "çeki" sözcüğü ağırlıkla ilgilidir; belge de temelde "hangi kapta ne var ve ne kadar çekiyor?" sorusuna cevap verir. Gümrük mevzuatındaki tarife göre çeki listesi, bir fatura kapsamındaki eşyanın farklı cins, nitelik ve ağırlıktaki kaplara konulması durumunda her kapta ne miktar eşya bulunduğunu göstermek için düzenlenir. Satıcı ya da gönderici tarafından faturayla birlikte hazırlanabileceği gibi beyan sahibi tarafından ayrıca da düzenlenebilir.
Fatura bir sevkiyatın ticari değerini, çeki listesi ise fiziksel yapısını anlatır. 500 adet ürün için tek satırlık bir fatura yeterli olabilir; ama bu 500 ürün 20 koliye ve 2 palete dağıtılmışsa gümrük memuru, taşıyıcı ve alıcı hangi kolide ne olduğunu çeki listesinden öğrenir.
Belge en çok ihracat ve ithalatta kullanılır, ama yalnızca dış ticarete özgü değildir. Bir markanın mağaza zincirine gönderdiği çok kolili sevkiyatta ya da bir fabrikadan depoya yapılan toplu transferde de alıcı taraf, kolileri tek tek açmadan saymak için çeki listesi ister.
Çeki listesinde hangi bilgiler bulunur?
Çeki listesinin tek bir resmi formu yoktur; alıcının, taşıyıcının ya da gümrük müşavirinin talebine göre ayrıntı düzeyi değişir. Uygulamada şu bilgiler standart kabul edilir:
| Bilgi | Neden gerekli? |
|---|---|
| Gönderici ve alıcı unvanı, adresi | Belgenin hangi sevkiyata ait olduğunu gösterir |
| Fatura numarası ve tarihi | Çeki listesini ilgili faturaya bağlar |
| Kap (koli, palet, sandık) numarası | Her kabın üzerindeki işaretle eşleşir; muayenede istenen kap kolayca bulunur |
| Ürün tanımı ve ürün kodu | Kabın içeriğini tanımlar; gerekirse GTİP de eklenir |
| Adet | Her kaptaki ürün miktarı |
| Net ağırlık | Ambalaj hariç ürün ağırlığı |
| Brüt ağırlık | Ambalaj dahil toplam ağırlık; taşıma belgesi ve navlun hesabıyla karşılaştırılır |
| Ölçüler ve hacim | Yükleme planı ve hacim ağırlığı (desi) hesabı için |
| Lot ve son kullanma tarihi | Kozmetik, gıda, gıda takviyesi ve sağlık ürünlerinde izlenebilirlik için |
| Toplamlar | Toplam kap sayısı, toplam net ve brüt ağırlık, toplam hacim |
Çeki listesi örneği nasıl görünür?
Aşağıdaki tablo yalnızca düzeni göstermek için hazırlanmış kurgusal bir örnektir; firma adları, ürünler ve rakamlar gerçek değildir. İstanbul'daki bir satıcının Almanya'daki bir alıcıya iki palet halinde kozmetik ürün gönderdiğini varsayalım:
| Kap no | Palet | Ürün kodu | Ürün tanımı | Lot / SKT | Adet | Net kg | Brüt kg | Ölçü (cm) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1-10 | P1 | ORN-100 | Nemlendirici krem 50 ml | L2401 / 2028-03 | 10 x 48 | 10 x 3,1 | 10 x 3,6 | 40x30x20 |
| 11-18 | P1 | ORN-200 | Yüz temizleme jeli 150 ml | L2405 / 2028-06 | 8 x 24 | 8 x 4,0 | 8 x 4,6 | 40x30x25 |
| 19-30 | P2 | ORN-300 | Güneş kremi 100 ml | L2410 / 2027-12 | 12 x 36 | 12 x 4,2 | 12 x 4,8 | 40x30x25 |
| Toplam | 30 koli / 1.104 adet | 113,4 | 130,4 | 2 palet | ||||
Örnekte palet ağırlıkları ayrı gösterilmedi. Gerçek bir çeki listesinde palet darası brüt ağırlığa eklenir ve toplamlar taşıma belgesindeki ağırlıkla birebir tutmalıdır. Sayfanın en üstünde gönderici, alıcı, fatura numarası, sevk tarihi ve teslim şekli; en altında da hazırlayanın adı ve imzası yer alır.
Fatura ile çeki listesi arasındaki fark nedir?
| Konu | Ticari fatura | Çeki listesi |
|---|---|---|
| Cevapladığı soru | Ne satıldı ve bedeli ne? | Hangi kapta ne var, ne kadar ağır, ne kadar yer kaplıyor? |
| Fiyat | Birim fiyat ve toplam tutar içerir | Genellikle fiyat içermez |
| Ayrıntı düzeyi | Ürün ve miktar bazında | Kap, koli ve palet bazında |
| Ağırlık ve ölçü | Zorunlu değildir, çoğu zaman yer almaz | Belgenin temel içeriğidir |
| Hukuki niteliği | Vergi mevzuatına göre düzenlenen ticari belge | Faturayı tamamlayan destekleyici belge |
Yurt içi sevkiyatlarda benzer bir işlevi kısmen sevk irsaliyesi görür; ama irsaliye koli bazında ayrıntı ve ağırlık bilgisi vermek zorunda değildir. Bu yüzden çok kolili B2B sevkiyatlarda irsaliyenin yanına çoğu zaman bir çeki listesi eklenir.
Çeki listesi nerelerde kullanılır?
- Gümrük işlemleri: İhracat ve ithalatta beyannamedeki kap sayısı ve brüt ağırlık, çeki listesiyle karşılaştırılır. Fiziki muayene seçildiğinde memur hangi kolinin açılacağını listeden belirler.
- Taşıyıcı ve forwarder: Yükleme planı, araç veya konteyner seçimi ve navlun hesabı çeki listesindeki ağırlık ve ölçülere göre yapılır.
- Alıcının mal kabulü: Depo ekibi gelen kolileri çeki listesiyle sayar. Liste önceden elektronik olarak geldiyse bir ASN (ön sevkiyat bildirimi) gibi kullanılır ve mal kabul hızlanır.
- Hasar ve kayıp talepleri: Bir koli eksik ya da hasarlı geldiğinde sigorta şirketi ve taşıyıcı, o kolinin içeriğini çeki listesinden doğrular.
- Akreditifli ödemeler: Satış akreditifle yapılıyorsa banka, akreditifte istenmişse çeki listesini de ibraz edilecek belgeler arasında kontrol eder.
İhracatta çeki listesi hangi belgelerle birlikte dolaşır?
Çeki listesi tek başına bir sevkiyatı anlatmaz; bir belge setinin parçasıdır. Tipik bir ihracat sevkiyatında şu belgeler birbirine referans verir:
- Ticari fatura: Satılan malın bedeli ve teslim şekli.
- Taşıma belgesi: Deniz yolunda konşimento, kara yolunda CMR, hava yolunda hava yük senedi. Kap sayısı ve brüt ağırlık çeki listesiyle aynı olmalıdır.
- Gümrük beyannamesi: Kap sayısı, ağırlık ve eşya tanımı fatura ve çeki listesiyle uyumlu olmalıdır.
- Sigorta poliçesi: Satış şartı sigortayı satıcıya yüklüyorsa, örneğin CIF veya CIP kurallarında, poliçe de sete girer.
- Menşe ve uygunluk belgeleri: Varış ülkesinin ve ürün grubunun gerektirdiği belgeler.
Hangi tarafın hangi belgeyi temin edeceği satış sözleşmesindeki Incoterms kuralına göre değişir. Belgeler arasındaki en küçük tutarsızlık, örneğin faturada 30, çeki listesinde 31 koli yazması, gümrükte bekleme ya da akreditifli ödemede ret sebebi olabilir.
Paletli sevkiyatta çeki listesi nasıl kurgulanır?
Sevkiyat büyüdükçe listeyi katmanlı düşünmek işi kolaylaştırır: palet, koli ve ürün. Her palete bir numara, her koliye o palete bağlı bir numara verilir; ürünler de koli satırlarının altında listelenir. Alıcı depo, paleti indirdiğinde önce palet sayısını, sonra palet üzerindeki koli sayısını, son olarak seçilen kolilerin içeriğini kontrol eder. GS1 standartlarını kullanan firmalar palet ve koli etiketlerinde seri sevkiyat kodu gibi barkodlar kullanarak bu kontrolü okutmayla yapabilir.
- Koli üzerindeki işaretle aynı numarayı kullanın. Listede "Koli 14" yazıyorsa depoda da 14 numaralı koli olmalıdır. Aksi halde muayenede tüm sevkiyat açılabilir.
- Net ve brüt ağırlığı karıştırmayın. Brüt ağırlık ambalaj ve palet dahil ağırlıktır; taşıma belgesindeki ağırlıkla uyuşmalıdır.
- Toplamları faturayla eşleştirin. Çeki listesindeki toplam ürün adedi faturadaki adetle aynı olmalıdır.
- Karışık kolileri ayrıca belirtin. Bir koli birden fazla ürün içeriyorsa her ürün ayrı satırda gösterilmelidir.
- Son dakika değişikliğinde listeyi yenileyin. Yükleme sırasında bir koli çıkarıldı ya da eklendiyse eski liste kullanılmamalıdır.
- Ölçü birimlerini tutarlı yazın. Kilogram ile pound, santimetre ile inç aynı belgede karışmamalıdır.
- Lot ve SKT gereken ürünleri atlamayın. Düzenlenmiş ürün gruplarında alıcı ve yetkili kurumlar bu bilgiyi isteyebilir.
Koli ölçülerinden hacim ağırlığı hesaplamak için desi hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Logvance'ta sevkiyat belgeleri ve paketleme nasıl hazırlanır?
Logvance, 2000'den beri depolamadan uluslararası taşımacılığa kadar operasyonu yöneten bir lojistik şirketidir. Sipariş hazırlamada doğruluk oranımız %99,95; Logvance WMS stok ve sipariş hareketlerini SKU, lot ve son kullanma tarihi bazında izler. Hizmetlerimiz arasında kutulama, etiketleme, shrinkleme, uluslararası nakliyat ve gümrükleme bulunur.
Paketleme ve sevkiyat kapsamını kutulama ve uluslararası nakliyat sayfalarında inceleyebilir, sevkiyat profilinize göre fiyat teklifi isteyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
- Packing list Türkçe ne demek?
- Packing list, Türkçede çeki listesi anlamına gelir. Bir sevkiyattaki ürünlerin hangi koli, palet veya sandıkta bulunduğunu; her kabın içeriğini, adedini, net ve brüt ağırlığını ve ölçülerini gösteren belgedir. Paketleme listesi ya da koli listesi olarak da anılır.
- Çeki listesini kim hazırlar?
- Çeki listesini genellikle malı gönderen satıcı ya da ihracatçı, faturayla birlikte hazırlar. Gümrük mevzuatına göre beyan sahibi tarafından ayrıca da düzenlenebilir. Uygulamada paketlemeyi yapan depo ya da lojistik firması, koli ve ağırlık bilgilerini sağlayarak listenin hazırlanmasına destek olur.
- Çeki listesi zorunlu mu?
- Her sevkiyatta tek başına zorunlu bir belge olarak aranmayabilir; ancak fatura kapsamındaki eşya birden fazla ve farklı içerikli kaba konulduğunda gümrük işlemleri için istenir. Alıcı, taşıyıcı, bankanın akreditif şartları veya varış ülkesinin kuralları da çeki listesini zorunlu hale getirebilir.
- Çeki listesinde fiyat yazar mı?
- Genellikle yazmaz. Çeki listesi sevkiyatın fiziksel yapısını, yani kap sayısını, içeriği, adedi, ağırlığı ve ölçüleri gösterir. Fiyat ve toplam tutar ticari faturada yer alır. Alıcı özel olarak talep ederse fiyat bilgisi eklenebilir, ancak bu belgenin temel amacı değildir.
- Çeki listesi ile irsaliye arasındaki fark nedir?
- Sevk irsaliyesi, Vergi Usul Kanunu'na göre yurt içindeki mal hareketini belgeleyen ve taşıma sırasında araçta bulunan belgedir. Çeki listesi ise kap ve koli bazında içerik, ağırlık ve ölçü bilgisi veren destekleyici belgedir; özellikle ihracat, ithalat ve çok kolili sevkiyatlarda kullanılır.