OTIF (On Time In Full) nedir?
OTIF (On Time In Full), bir dönemde teslim edilen siparişlerin yüzde kaçının hem söz verilen tarihte hem de eksiksiz içerikle müşteriye ulaştığını gösteren teslimat performans oranıdır. Türkçede zamanında ve eksiksiz teslimat oranı denir. Yalnızca iki şartı birlikte sağlayan sipariş başarılı sayılır; geç ya da eksik teslim edilen sipariş oranı düşürür. Perakende ve e-ticaret tedarik zincirinde en yaygın izlenen göstergelerden biridir.
Diğer adları: On Time In Full · Zamanında ve eksiksiz teslimat · OTIF oranı · OTIF hesaplama
OTIF ne demek, neyi ölçer?
OTIF, İngilizce On Time In Full ifadesinin kısaltmasıdır: zamanında ve eksiksiz. Gösterge, müşteriye verilen sözün iki parçasını birlikte ölçer. Sipariş söz verilen günde geldi ama bir ürün eksikti; ya da tüm ürünler geldi ama iki gün geç kaldı. Her iki durumda da sipariş OTIF açısından başarısızdır. Bu sertlik kasıtlıdır: Müşteri, teslimatı "kısmen başarılı" olarak yaşamaz.
OTIF başlangıçta perakende zincirlerinin tedarikçilerini değerlendirmek için kullandığı bir ölçüttü. Bugün e-ticaret markaları ve fulfillment sağlayıcıları da aynı oranı izler, çünkü pazaryerlerinin satıcı puanı ve müşteri yorumları tam olarak bu iki şarta bağlıdır.
OTIF nasıl hesaplanır?
OTIF (%) = (Hem zamanında hem eksiksiz teslim edilen sipariş sayısı ÷ Toplam sipariş sayısı) × 100
Hesabın püf noktası, iki şartı ayrı ayrı değil birlikte saymaktır. Varsayalım ki bir ayda 5.000 sipariş teslim edildi. 150 sipariş geç kaldı, 80 sipariş eksik gitti ve bu ikisinin 20'si hem geç hem eksikti. Başarısız sipariş sayısı 150 + 80 − 20 = 210'dur. OTIF = (5.000 − 210) ÷ 5.000 × 100 = %95,8.
Aynı veriyi ayrı ayrı bakarak "zamanında teslim %97, eksiksiz teslim %98,4" diye raporlamak, tabloyu olduğundan iyi gösterir. Müşterinin yaşadığı gerçek başarı oranı %95,8'dir.
Bazı işletmeler OTIF'i sipariş yerine sipariş satırı ya da adet bazında hesaplar. 10 ürünlük bir siparişte 1 ürün eksikse sipariş bazında oran 0, satır bazında %90'dır. Hangi birimin kullanılacağı müşteriyle ya da sağlayıcıyla baştan yazılı olarak belirlenmelidir; aksi halde iki taraf aynı ay için farklı sayı raporlar.
"Zamanında" ve "eksiksiz" nasıl tanımlanır?
OTIF'in güvenilirliği, iki kelimenin tanımına bağlıdır. Tanım belirsizse oran karşılaştırılamaz.
| Soru | Seçenekler | Karar verirken |
|---|---|---|
| Hangi tarihe göre "zamanında"? | Müşterinin istediği tarih · Sistemin söz verdiği tarih · Sözleşmedeki teslim süresi | Müşteriye görünen tarih esas alınmalı; söz verilen tarih değiştirildiyse ilk söz sayılır |
| Tolerans var mı? | Aynı gün · ±1 gün penceresi · Belirlenen saat aralığı | B2B teslimatlarda randevu saati, e-ticarette gün bazı yaygındır |
| "Eksiksiz" neyi kapsar? | Yalnızca adet · Adet + doğru ürün · Adet + ürün + hasarsız + doğru belge | Kapsam genişledikçe OTIF, perfect order'a yaklaşır |
| Kısmi sevkiyat nasıl sayılır? | Başarısız · Son parça zamanında geldiyse başarılı | Müşteri iki paket almayı kabul ettiyse ikinci seçenek savunulabilir |
| Ölçüm birimi | Sipariş · Sipariş satırı · Adet · Palet | E-ticarette sipariş, B2B dağıtımda satır ya da palet yaygındır |
OTIF, sipariş doğruluğu ve perfect order arasındaki fark nedir?
Üç gösterge de teslimat kalitesini ölçer ama farklı kapsamlarla. Kısa karşılaştırma:
| Gösterge | Ölçtüğü şartlar | Kimin sorumluluğunu gösterir? |
|---|---|---|
| Sipariş doğruluk oranı | Doğru ürün, doğru adet, doğru varyant, doğru belge | Depo operasyonu |
| OTIF | Zamanında teslim + eksiksiz içerik | Depo + stok planlama + taşıma birlikte |
| Perfect order rate | Zamanında + eksiksiz + hasarsız + doğru belge | Uçtan uca tüm zincir |
Pratik sonuç şudur: Sipariş doğruluğu yüksek olan bir depo, stok yoksa ya da kargo gecikirse yine düşük OTIF verir. OTIF'i tek bir birimin göstergesi olarak okumak yanıltır; oran düştüğünde nedenin hangi halkada olduğu ayrıca bulunmalıdır.
OTIF'i düşüren nedenler nelerdir?
| Neden | Hangi şartı bozar? | Nerede oluşur? | Önlem |
|---|---|---|---|
| Satılan ürünün rafta bulunamaması | Eksiksiz | Stok kaydı ile raf uyuşmuyor | Stok doğruluğu ölçümü ve döngüsel sayım |
| Stok yokken satışa açık görünme | Eksiksiz, zamanında | Kanal senkronizasyonu | Tüm kanalların tek stoktan beslenmesi, backorder kuralı |
| Kesim saatinden sonra toplanamayan sipariş | Zamanında | Toplama kapasitesi | Dalga planlaması, kampanya öncesi ek vardiya |
| Kısmi toplama sonrası bekletme | Zamanında | Eksik ürün gelene kadar sipariş bekler | Kısmi sevk kuralının müşteriyle netleşmesi |
| Kargo gecikmesi | Zamanında | Taşıma | Bölge bazında kargo performansı takibi, alternatif taşıyıcı |
| Yanlış varyant ya da eksik adet | Eksiksiz | Toplama ve paketleme | Barkod doğrulamalı sipariş toplama |
| Adres ya da etiket hatası | Zamanında | Sevkiyat | Etiketin sipariş verisinden otomatik üretilmesi |
OTIF nasıl artırılır?
- Tanımı yazılı hale getirin. "Zamanında" ve "eksiksiz" için tek bir tanım, tek bir ölçüm birimi.
- Başarısız siparişleri nedenine göre sınıflandırın. Stok, toplama, kargo ve veri hatası ayrı ayrı sayılmazsa hangi halkanın düzeleceği bilinmez.
- Stok görünürlüğünü tek kaynağa bağlayın. Pazaryeri ve web sitesi aynı stoğu görmüyorsa satılan ürün depoda olmayabilir.
- Kesim saatini kapasiteye göre belirleyin. Aynı gün kargoya verilecek siparişlerin son kabul saati, toplama ve paketleme hızıyla uyumlu olmalıdır.
- Kargo performansını bölge bazında izleyin. Aynı taşıyıcı her bölgede aynı hızda değildir.
- Kampanya dönemlerini önceden planlayın. OTIF çoğu zaman yılın en yoğun haftalarında düşer; ek personel ve dalga planı o haftalardan önce hazır olmalıdır.
OTIF nasıl raporlanır?
Oranın kaynağı iki kayıttır: depo yönetim sisteminin sevk kaydı ve kargo firmasının teslim bildirimi. Sevk kaydı siparişin depodan ne zaman ve hangi içerikle çıktığını, teslim bildirimi müşteriye ne zaman ulaştığını gösterir. İkisi sipariş numarasıyla eşleştirilmeden OTIF hesaplanamaz; yalnızca depo çıkış tarihine bakan rapor, kargoda geçen süreyi görmez.
Rapor, tek bir yüzde yerine kırılımla okunmalıdır: Kanal bazında (pazaryeri, web sitesi, B2B), bölge bazında (kargo performansı), ürün grubu bazında (stok sorunları) ve gün bazında (kesim saati ve kampanya etkisi). Aylık %95,8'lik bir oran, tek bir kargo bölgesindeki %80'lik sonucu gizleyebilir. Bir de eğilim izlenmelidir: Oranın kendisinden çok, üç ay üst üste düşüp düşmediği karar gerektirir.
Fulfillment sağlayıcısıyla çalışan markalar için raporun sıklığı ve tanımı sözleşmeye yazılmalıdır. Aynı ay için "zamanında" tanımı farklı olan iki rapor, iki tarafı boş yere tartıştırır.
Logvance'ta OTIF nasıl yönetilir?
Logvance depolarında siparişler Logvance WMS panosunda gün içinde gelen, paketlenen ve iptal edilen olarak sayılır; bekleyen faturalar 14:00 kesim saatine göre "öncesi" ve "sonrası" kuyruklarında ayrışır. Böylece günün hangi siparişinin bugün yola çıkacağı tahmin edilmez, ekranda görünür. Toplama ve paketleme barkod doğrulamasıyla yapılır; sipariş hazırlamadaki doğruluk oranımız %99,95'tir ve bu, OTIF'in "eksiksiz" ayağını doğrudan besler. Trendyol, Hepsiburada, Amazon, n11 ve Pazarama ile Shopify, Ticimax, IdeaSoft ve ikas entegrasyonlarında tüm kanallar aynı stoktan beslenir; kargo takip numarası kanala geri yazılır.
Depo göstergelerimizi KPI raporu sayfasında, hizmet kapsamını fulfillment hizmetleri sayfasında bulabilirsiniz. Operasyonunuz için fiyat teklifi isteyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
- OTIF açılımı nedir?
- OTIF, İngilizce "On Time In Full" ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçesi zamanında ve eksiksiz teslimattır. Bir siparişin OTIF açısından başarılı sayılması için hem söz verilen tarihte hem de sipariş edilen tüm ürünlerle, doğru adette teslim edilmesi gerekir. Şartlardan biri bile eksikse sipariş başarısız sayılır.
- OTIF nasıl hesaplanır?
- Hem zamanında hem eksiksiz teslim edilen sipariş sayısı toplam sipariş sayısına bölünür ve 100 ile çarpılır. Geç kalan ve eksik giden siparişler ayrı ayrı değil, birlikte düşülür; hem geç hem eksik olan sipariş bir kez sayılır. Sipariş, satır ya da adet bazında hesaplanabilir; hangi birimin kullanıldığı baştan belirlenmelidir.
- İyi bir OTIF oranı kaçtır?
- Kabul edilebilir seviye sektöre, ürün grubuna ve müşteriyle yapılan anlaşmaya göre değişir; perakende zincirleri tedarikçilerine çoğu zaman sözleşmede hedef yazar. Rakamdan önce tanımın aynı olması gerekir: Tolerans penceresi ve ölçüm birimi farklı olan iki oran karşılaştırılamaz. Oranın kendisinden çok, ay ay eğilimi ve başarısız siparişlerin neden dağılımı izlenmelidir.
- OTIF ile sipariş doğruluk oranı arasındaki fark nedir?
- Sipariş doğruluğu yalnızca siparişin içeriğini ölçer: doğru ürün, doğru adet, doğru varyant. OTIF buna teslim tarihini ekler. Bu yüzden içerik olarak kusursuz hazırlanan ama bir gün geç ulaşan sipariş, doğruluk oranını düşürmez ama OTIF'i düşürür. Sipariş doğruluğu deponun, OTIF ise depo, stok ve taşımanın birlikte göstergesidir.
- OTIF neden düşer?
- En yaygın nedenler stok kaydıyla rafın uyuşmaması, kanallar arası stok senkronizasyonunun olmaması, kesim saatinden sonra toplanamayan siparişler, kısmi toplama sonrası bekletme, kargo gecikmesi ve toplamada yanlış varyanttır. Oran düştüğünde her başarısız siparişin nedeni ayrı sınıflandırılmalı; aksi halde hangi halkanın düzeleceği bilinmez.