SKU nedir?
SKU (Stock Keeping Unit), bir işletmenin stokta ayrı olarak takip ettiği her ürün çeşidine verdiği benzersiz stok kodudur. Türkçede stok tutma birimi ya da stok kodu olarak da kullanılır. Aynı ürünün farklı rengi, bedeni ya da paket boyutu ayrı bir SKU sayılır ve kodu işletmenin kendisi belirler.
Diğer adları: Stock Keeping Unit · Stok tutma birimi · Stok kodu · Ürün kodu
SKU ne demek, açılımı nedir?
SKU, İngilizce Stock Keeping Unit ifadesinin kısaltmasıdır ve kelime kelime "stok tutma birimi" anlamına gelir. Pratikte SKU, bir ürün çeşidinin stok sistemindeki kimliğidir: Depoda, muhasebede, e-ticaret sitesinde ve pazaryeri panelinde o ürünü diğerlerinden ayıran koddur. Türkçede "stok kodu", "ürün kodu" ya da doğrudan "SKU" denir.
SKU'nun belirleyici özelliği, işletmeye özgü olmasıdır. Aynı tişörtü satan iki mağaza ürüne farklı SKU verebilir; kodun bir standart kuruluşa kaydedilmesi gerekmez. Bu yönüyle SKU, dünya genelinde tek olan barkod numaralarından ayrılır.
SKU ne işe yarar?
SKU, stoğun "kaç tane var" sorusunu "hangisinden kaç tane var" sorusuna çevirir. Bir işletmede SKU olmadan şu işler güvenilir biçimde yapılamaz:
- Stok takibi: Kırmızı M beden tişörtten kaç adet kaldığını, maviden ayrı olarak bilmek.
- Yeniden sipariş: Her ürün çeşidi için minimum stok seviyesi tanımlamak ve tükenmeden tedarik etmek.
- Satış analizi: Hangi varyantın hızlı, hangisinin yavaş döndüğünü görmek. Bu analizin bir sonraki adımı olan dönüş hızını stok devir hızı hesaplama aracıyla ölçebilirsiniz.
- Kanal eşleştirme: Kendi sitenizdeki ürünü Trendyol, Hepsiburada ya da Amazon'daki ürün kartıyla aynı stoğa bağlamak.
- Depo operasyonu: Ürünü doğru rafa yerleştirmek, doğru raftan toplamak ve sayımda farkları tespit etmek.
SKU kodu nasıl oluşturulur?
İyi bir SKU kodu, bakan kişiye ürün hakkında fikir verir ama o bilgiye bağımlı kalmaz. En yaygın yöntem, kodu anlamlı parçalardan kurmaktır. Adım adım:
- Parçaları belirleyin: Genellikle kategori, ürün modeli ve varyant özellikleri (renk, beden, hacim) yeterlidir.
- Her parça için kısa bir sözlük hazırlayın: Örneğin kozmetik için KZM, siyah için SYH. Sözlüğü yazılı tutun ve herkes aynısını kullansın.
- Sıralamayı sabitleyin: Genelden özele gidin; kategori başta, varyant sonda olsun.
- Ayraç seçin: Tire gibi tek bir ayraç kullanın; boşluk, eğik çizgi ve özel karakterden kaçının.
- Benzersizliği kontrol edin: Yeni kodu açmadan önce sistemde aynı kodun olmadığını doğrulayın.
Aşağıdaki tablo, farklı kategorilerden örnek bir kodlama şemasını gösteriyor:
| Ürün | Kategori | Model | Varyant | SKU |
|---|---|---|---|---|
| Basic tişört, siyah, M beden | TSH | BSC | SYH-M | TSH-BSC-SYH-M |
| Basic tişört, beyaz, L beden | TSH | BSC | BYZ-L | TSH-BSC-BYZ-L |
| Nemlendirici krem, 50 ml | KZM | NEM01 | 50ML | KZM-NEM01-50ML |
| Nemlendirici krem, 200 ml | KZM | NEM01 | 200ML | KZM-NEM01-200ML |
| C vitamini takviyesi, 60 tablet | TKV | VITC | 60TB | TKV-VITC-60TB |
Kodlamada dikkat edilecek birkaç kural, ileride yaşanacak entegrasyon sorunlarının çoğunu önler:
- Türkçe karakter (ş, ğ, ı, ö, ü, ç) kullanmayın; bazı pazaryeri ve kargo sistemleri bu karakterleri bozar.
- Karıştırılabilen harf ve rakamlardan (O ile 0, I ile 1) kaçının.
- Kodu sıfırla başlatmayın; Excel gibi araçlar baştaki sıfırı silebilir.
- Fiyat, sezon ya da tedarikçi adı gibi değişebilecek bilgileri koda koymayın.
- Kullanımdan kalkan bir SKU'yu başka bir ürüne yeniden vermeyin; geçmiş satış ve iade kayıtları karışır.
SKU, barkod, GTIN ve seri numarası arasındaki fark nedir?
Bu kavramlar aynı ürün etiketinde yan yana durduğu için sık karıştırılır. Farkı en iyi, kodun kim tarafından verildiği ve neyi tanımladığı gösterir:
| Kavram | Kim belirler? | Neyi tanımlar? | Örnek kullanım |
|---|---|---|---|
| SKU | İşletmenin kendisi | İşletmenin stokta ayrı tuttuğu ürün çeşidini | Depo ve e-ticaret sisteminde iç stok kodu |
| Barkod | Bir kodu makinenin okuyabileceği sembole çeviren format | Kendisi bir bilgi değil, bilgiyi taşıyan çizgi ya da kare desendir | EAN-13, Code 128, QR kod etiketleri |
| GTIN | GS1 sistemi üzerinden alınan numara | Ürün çeşidini dünya genelinde tek olarak tanımlar | Perakende ve pazaryerlerinde ürün kartı eşleştirme |
| Lot (parti) numarası | Üretici | Aynı üretim döneminde üretilmiş ürün grubunu | Geri çağırma ve son kullanma tarihi takibi |
| Seri numarası | Üretici | Tek bir fiziksel ürün birimini | Elektronik cihazlarda garanti ve servis takibi |
Kısa bir örnekle: Bir markanın 50 ml nemlendiricisinin iç stok kodu KZM-NEM01-50ML'dir (SKU). Aynı ürünün kutusunda 13 haneli bir GTIN numarası, bu numarayı taşıyan bir EAN-13 barkod ve üretim partisini gösteren bir lot numarası bulunur. GTIN'in nasıl alındığını GS1 barkod sayfasında, lot takibini SKT ve lot sayfasında anlattık. Depoda SKU ile GTIN birbirine eşlenir; böylece barkod okutulduğunda sistem hangi SKU'nun hareket ettiğini bilir.
Varyantlı ürünlerde SKU nasıl yönetilir?
Varyantlı ürünlerde iki seviyeli bir yapı kullanılır: Bir ana ürün (ürün ailesi) ve ona bağlı varyant SKU'ları. Müşteri sitede tek bir ürün sayfası görür; stok ise her varyant için ayrı tutulur. Örneğin 3 renk ve 4 bedende satılan bir tişört, tek ürün sayfasında görünür ama depoda 12 ayrı SKU'dur.
Varyant sayısı büyüdükçe iki konu önem kazanır. İlki, satılmayan kombinasyonları açmamaktır: Her renk ve beden birleşimini SKU yapmak depoda raf, sayım ve stok maliyeti yaratır. İkincisi, set ve paketlerdir. Birden fazla ürünün birlikte satıldığı setler ya kendi SKU'suyla ayrı stoklanır ya da sipariş anında bileşenlerinden oluşturulur. Bu yapıya bundle denir ve hangi yöntemin seçileceği depo iş akışını doğrudan değiştirir.
Depoda SKU'nun rolü nedir?
Depo operasyonunda neredeyse her işlem SKU üzerinden yürür. Mal kabulde gelen ürün SKU bazında sayılır, rafa yerleştirilirken SKU ile lokasyon eşleştirilir, sipariş toplanırken personel SKU'nun bulunduğu rafa yönlendirilir ve sayımda farklar SKU bazında raporlanır. Raf ömrü olan ürünlerde SKU tek başına yetmez; aynı SKU'nun farklı lotları ve son kullanma tarihleri de ayrı izlenir.
SKU sayısı depo verimliliğini de belirler. Az sayıda SKU'dan yüksek hacimle çalışan bir depo ile binlerce SKU'dan az adetle çalışan bir e-ticaret deposu çok farklı raf düzeni ister. Hızlı dönen SKU'ların toplama alanına yakın konması, benzer görünen SKU'ların yan yana konmaması gibi kararlar sipariş hatalarını azaltır. Bu kararların nasıl otomatikleştiğini depo yönetim sistemleri (WMS) yazısında anlattık.
SKU yönetiminde sık yapılan hatalar nelerdir?
- Tedarikçi kodunu SKU olarak kullanmak: Tedarikçi değiştiğinde aynı ürün iki farklı kodla stokta görünür.
- Kanallarda farklı kod kullanmak: Sitede bir kod, pazaryerinde başka kod olunca stoklar ayrışır ve olmayan ürün satılır.
- Kodu anlamsız ya da çok uzun tutmak: Depo personeli kodu okuyarak ürünü doğrulayamaz, elle girişte hata artar.
- Varyantı SKU'ya yansıtmamak: İki renk aynı kodla tutulursa müşteriye yanlış renk gider ve sayım hiçbir zaman tutmaz.
- Aynı SKU'yu farklı ürüne yeniden atamak: Eski iadeler ve raporlar yeni ürünün kaydına karışır.
- SKU ile barkod eşleşmesini güncel tutmamak: Ambalaj değiştiğinde yeni barkod sisteme tanıtılmazsa mal kabulde ve toplamada ürün okunmaz.
Stok farklarına yol açan diğer hataları envanter yönetimi hataları yazısında derledik.
Logvance'ta SKU bazında stok nasıl yönetilir?
Logvance WMS stok, sipariş ve iade hareketlerini SKU, lot ve son kullanma tarihi bazında izler. Trendyol, Hepsiburada, Amazon, n11 ve Pazarama ile Shopify, Ticimax, IdeaSoft ve ikas altyapılarından gelen siparişler aynı stoktan karşılanır; böylece bir SKU'nun her kanaldaki stoğu tek kaynaktan beslenir. Sipariş hazırlamada hata oranımız %0,05, yani sipariş doğruluğumuz %99,95'tir.
Hizmet kapsamını stoklama hizmeti sayfasında inceleyebilir, SKU yapınız ve sipariş hacminiz için fiyat teklifi isteyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
- SKU ile barkod aynı şey mi?
- Hayır. SKU, işletmenin kendi belirlediği iç stok kodudur. Barkod ise bir numarayı makinenin okuyabileceği çizgi ya da kare desene çeviren semboldür. Ürün kutusundaki EAN-13 barkodu genellikle GS1 sisteminden alınan GTIN numarasını taşır; depoda bu barkod okutulduğunda sistem ilgili SKU'yu bulur.
- SKU kodu kaç haneli olmalı?
- SKU için zorunlu bir hane sayısı yoktur, çünkü kodu işletmenin kendisi belirler. Pratikte kodun okunabilir kalacak kadar kısa, tüm varyantları ayırt edecek kadar ayrıntılı olması hedeflenir. Pazaryeri ve entegrasyon sistemlerinin alan sınırları olabileceği için kanalların kurallarını önceden kontrol etmek gerekir.
- SKU Türkçe ne demek?
- SKU, İngilizce Stock Keeping Unit ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede "stok tutma birimi" anlamına gelir. Sektörde çoğunlukla kısaltma olarak kullanılır; "stok kodu" ve "ürün kodu" ifadeleri de aynı anlamı taşır. Kısaca, işletmenin stokta ayrı takip ettiği her ürün çeşidine verdiği koddur.
- Her renk ve beden için ayrı SKU gerekir mi?
- Evet. Stokta ayrı sayılması, ayrı satılması ya da müşteriye ayrı gönderilmesi gereken her varyant ayrı bir SKU olmalıdır. Aksi halde depo hangi rengin ya da bedenin kaldığını bilemez. Müşteri sitede tek ürün sayfası görebilir; varyant SKU'ları bu sayfanın arkasında ana ürüne bağlanır.
- Pazaryerinde SKU ne işe yarar?
- Pazaryeri panelinde SKU, satıcının ürün kartını kendi stok sistemindeki ürünle eşleştirmesini sağlar. Aynı SKU kendi sitede, pazaryerlerinde ve depoda kullanılırsa stok tek kaynaktan güncellenir. Farklı kodlar kullanıldığında stoklar ayrışır ve depoda olmayan ürünün satılma riski doğar.